Een tikkende verwarming is vervelend, maar in de meeste gevallen goed op te lossen zonder meteen een monteur te bellen. De oorzaak zit bijna altijd in één van drie dingen: lucht in het systeem, uitzetting van leidingen of een waterdruk die niet klopt. Door systematisch te werk te gaan, vind je snel waar het probleem zit.
Waarom een verwarming tikt
Wanneer water door een cv-systeem stroomt, veranderen de buizen en radiatoren van temperatuur. Metaal zet uit bij warmte en krimpt bij afkoeling. Die beweging zorgt voor wrijving op de punten waar een buis langs een beugel, vloer of wand loopt. Het resultante geluid is dat typische tikken of klikken, vaak het meest hoorbaar bij het opwarmen van het systeem of juist als de verwarming uitschakelt.
Lucht in het systeem is een andere veelvoorkomende boosdoener. Luchtbellen stromen mee met het water en kunnen zorgen voor onregelmatige stromingsgeluiden, variërend van een zacht geborrel tot scherpe tikjes. Dit probleem treedt vaker op na de zomer, wanneer het systeem lang heeft stilgestaan, of nadat er werkzaamheden zijn verricht aan de installatie.
Een te hoge of te lage waterdruk kan eveneens geluiden veroorzaken. Schommelende druk zorgt ervoor dat water met wisselende kracht door de leidingen stroomt, wat het uitzettingsgedrag van buizen beïnvloedt en extra tikgeluiden geeft.
Begin met ontluchten
Ontluchten is de eerste stap en kost je hooguit tien minuten. Zet de verwarming aan en laat het systeem warm worden voordat je begint. Pak een ontluchtingssleuteltje of een platte schroevendraaier en leg een doek of schaaltje klaar om waterdruppels op te vangen.
- Begin bij de radiator die het verst van de ketel staat, want daar verzamelt lucht zich het snelst.
- Draai de ontluchtingsschroef, die aan de bovenzijde of aan het uiteinde van de radiator zit, langzaam los.
- Er ontsnapt eerst lucht, hoorbaar als een sissen of blazen. Wacht tot er een dun straaltje water uitkomt.
- Sluit de schroef direct en veeg het waterdruppeltje weg.
- Herhaal dit voor alle radiatoren in huis, van boven naar beneden.
Controleer na het ontluchten de waterdruk op de manometer van de cv-ketel. Door het ontluchten kan de druk iets zijn gedaald. De druk moet tussen 1,5 en 2 bar liggen. Is dat niet het geval, gebruik dan de bijvulkraan op de ketel om druk bij te zetten tot je in dat bereik zit. Raadpleeg de handleiding van je ketel als je de bijvulkraan niet direct kunt vinden.
Uitzettende buizen aanpakken
Als het systeem goed ontlucht is en de druk klopt, maar het tikken houdt aan, zoek dan naar de plek waar de buizen langs iets stijfs lopen. Loop de leidingen na in de kelder, kruipruimte of langs de vloer en luister goed bij welk punt het geluid het sterkst is. Dat is bijna altijd de bron.
Leidingen die door een muur of vloer gaan zitten soms klem in de opening. Ze hebben ruimte nodig om uit te zetten. Controleer of de buis direct de rand van de opening raakt. Als dat zo is, kun je de opening iets groter maken of isolatieschuim aanbrengen als demping. Voor buizen die in beugels zitten en daartegen tikken, helpt een stukje vilt of zelfklevende foam-tape tussen buis en beugel. Die kleine ingreep absorbeert de beweging en maakt het geluid meteen een stuk minder.
Bij Interieursalon zien we dat mensen dit probleem vaak onderschatten en te snel naar de ketel kijken, terwijl de oplossing letterlijk in de muur zit. Een wandeling langs alle zichtbare leidingen is altijd de moeite waard voordat je verder zoekt.
De waterdruk controleren en aanpassen
Een waterdruk die te hoog is, geeft meer stress op het systeem en vergroot de kans op tikgeluiden. De manometer op je ketel heeft een wijzer of display die de druk aangeeft. Ideaal is een druk van 1,5 tot 2 bar bij een warme installatie. Bij een koude installatie mag het iets lager zijn, richting 1,2 bar, omdat water bij opwarming uitzet en de druk dan vanzelf oploopt.
Is de druk structureel te hoog, boven de 2,5 bar, dan is er mogelijk een probleem met het expansievat. Dat is een klein drukvat, meestal rood of zwart, dat schommelingen in het systeem opvangt. Als het expansievat defect is of niet goed is voorgevuld, kan het zijn werk niet doen en loopt de druk steeds op. Dit is iets wat een monteur moet nakijken, want het expansievat heeft een voordruk die ingesteld moet worden met een compressor.
Wanneer een monteur inschakelen
De meeste tikkende verwarmingen zijn zelf op te lossen met ontluchten en een kleine aanpassing van de druk. Maar er zijn situaties waarbij professionele hulp verstandig is. Als het tikken gepaard gaat met een teruglopende druk zonder zichtbare lekkage, kan er een intern lek zijn. Als de ketel zelf tikt of bonkt, kan er kalk op de warmtewisselaar zitten. Dat is een klus voor een gecertificeerd monteur.
Houd ook bij of het tikken structureel is of alleen in bepaalde seizoenen speelt. Een verwarming die alleen in de herfst tikt bij de eerste koude dag is waarschijnlijk gewoon het gevolg van een systeem dat lang heeft stilgestaan. Dat los je op met ontluchten. Tikt het het hele jaar door, dan is er iets anders aan de hand en is verder onderzoek nodig.
Bij Interieursalon raden we aan om de radiatoren elk jaar bij het begin van het stookseizoen te ontluchten, ook als er nog geen klachten zijn. Dat voorkomt veel ongemak en verlengt de levensduur van de installatie.


