Een dolgedraaide schroef zit muurvast, en hoe harder je duwt, hoe erger het wordt. Gelukkig zijn er meerdere technieken om zo’n schroef alsnog los te krijgen, van simpel huismiddel tot professioneel gereedschap. Welke methode het beste werkt, hangt af van hoe erg de kop is beschadigd.
Waarom draait een schroef dol?
Een schroef draait dol wanneer de groef of kruisgroef in de kop langzaam afrondt doordat het bitje of de schroevendraaier niet goed past, of doordat er te veel zijdelingse druk staat. Dit gebeurt het snelst met goedkope schroeven van zacht staal, maar ook een stevige schroef geeft mee als je consequent het verkeerde formaat bit gebruikt. Elektrisch gereedschap speelt ook een rol: een accuboor op hoge snelheid geeft veel minder controle dan langzaam en met de hand draaien.
Vocht en roest vergroten het probleem. Een ingevreten schroef vraagt meer kracht, en extra kracht vergroot de kans op afronden. Bij oudere constructies is het daarom slim om eerst een roestoplossende vloeistof zoals WD-40 te gebruiken en de schroef een kwartier te laten weken voor je begint.
Eenvoudige trucjes die vaak al genoeg zijn
Voordat je zwaar geschut inzet, zijn er een paar eenvoudige methoden die je snel kunt uitproberen. Ze werken bij schroeven waarbij de kop nog enigszins herkenbaar is.
- Leg een brede rubberen band of een stukje rubber van een fietsband over de kop en druk de schroevendraaier er stevig op. Het rubber vult de beschadigde groef op en geeft extra grip.
- Gebruik een slagschroevendraaier. Bij elke tik zet het gereedschap zich een fractie in de kop, waardoor grip ontstaat die je met een gewone schroevendraaier niet haalt.
- Strooi fijn schuurpoeder of tafelzout in de groef voor je het bit erin plaatst. De korrels fungeren als kleine gripmiddelen.
- Gebruik een iets groter flatbit van een sleufschroevendraaier. Soms past dat over een beschadigde kruiskop heen en geeft het voldoende houvast.
Combineer twee methoden voor meer kans op succes. Rubber plus een slagschroevendraaier werkt bijvoorbeeld beter dan elk van die twee afzonderlijk. Druk altijd recht omlaag terwijl je draait, want schuin drukken versnelt het afronden.
Een nieuwe groef zagen of frezen
Als de kop nog boven het oppervlak uitsteekt, kun je met een Dremel of een kleine metaalzaag een rechte gleuf in de kop zagen. Daarna gebruik je een gewone sleufschroevendraaier om de schroef los te draaien. Zaag niet dieper dan een derde van de hoogte van de kop, anders verzwak je de schroef zo sterk dat hij afbreekt.
Werk rustig en recht, want een scheve zaagsnede geeft een schroevendraaier weinig houvast. Bij Interieursalon zien we dat mensen deze methode onderschatten, terwijl het bij verzonken schroeven met een nog zichtbare kop vaak de snelste oplossing is. Een slijpschijf op een haakse slijper werkt ook, maar is minder nauwkeurig en verhit de omgeving snel.
Schroefuittreksets en linkshandse boren
Wanneer bovenstaande methoden niet werken, is het tijd voor gereedschap dat speciaal voor dit probleem is gemaakt. Een schroefuittrekset bestaat uit conische, gehardekorven bits met een linkshandige schroefdraad. Je boort eerst een klein gat in het midden van de kop, zet dan de uittrekker in dat gat en draait links. De conische vorm bijt zich in het metaal en drijft de schroef er tegelijkertijd uit.
Een linkshandse boor werkt op een vergelijkbaar principe. Omdat een accuboor standaard rechts draait, zet je hem om naar links. Op het moment dat de boor genoeg grip heeft, draait de schroef vanzelf mee los voor de boor hem doorboort. Dit werkt verrassend goed bij schroeven die niet te ver verzonken zitten. Let op: gebruik altijd een langzame stand, want hoge snelheid doet de boor afwijken.
Schroefuittreksets zijn voor een paar euro verkrijgbaar, maar de goedkoopste sets zijn van zacht staal en breken snel. Investeer in een set van HSS of kobalt, die houd je jaren goed. Voor incidenteel gebruik is een set van drie of vier maten meer dan voldoende.
De schroef afboren als laatste redmiddel
Soms is er geen andere weg: de schroef moet worden afgeboord. Dit doe je door een boor te kiezen die iets kleiner is dan de kern van de schroef en de kop er gewoon af te boren. Het materiaal dat de schroef vasthoudt, laat dan los en je kunt de onderdelen van elkaar halen. Wat er van de schroef overblijft, trek je er daarna met een tang uit.
Bij het afboren heb je risico op beschadiging van het omliggende materiaal. Gebruik daarom een boorstandaard of centreerpons om te voorkomen dat de boor wegloopt. In hout is afboren relatief veilig, in metaal vraagt het meer precisie. Zorg dat de boor scherp is, want een stompe boor glijdt weg en beschadigt meer dan nodig.
Zo voorkom je dolgedraaide schroeven
Preventie scheelt veel frustratie achteraf. De meest gemaakte fout is het gebruiken van een bit dat net iets te klein is, waardoor de kop bij het eerste gebruik al licht beschadigt. Controleer altijd of het bit strak in de groef past voor je begint te draaien.
Bij Interieursalon raden we aan om bij schroeven in hout altijd een voorboorgat te maken dat iets smaller is dan de schroefkern. Dat verlaagt de weerstand aanzienlijk en je hebt veel minder kracht nodig. Minder kracht betekent meer controle en een kleinere kans op afronden. Gebruik ook bij accuboren een koppelingsinstelling, zodat het gereedschap stopt wanneer de schroef strak zit en niet doorslaat.


