Een badkamer verbouwen doe je niet even tussendoor, maar het is zeker haalbaar als doe-het-zelver. Met de juiste voorbereiding, gereedschap en kennis van de volgorde kun je een groot deel van het werk zelf uitvoeren en flink besparen op de totale kosten.
Wat je vooraf moet regelen
Voordat je de eerste tegel breekt, verdient de planning alle aandacht. Maak een gedetailleerde tekening van de nieuwe indeling en noteer de exacte afmetingen van alle sanitair dat je wilt plaatsen. Controleer ook of je gemeente een vergunning vereist, wat bij een reguliere badkamerrenovatie vrijwel nooit het geval is, maar bij het verplaatsen van dragende muren of bij een uitbouw wel degelijk kan spelen.
Bestel materialen ruim van tevoren. Tegels hebben soms een levertijd van twee tot drie weken en je wilt niet halverwege de verbouwing wachten op een bestelling. Reken bij tegels altijd 10% extra voor snijverlies en breuk. Voor een badkamer van 6 m² heb je dus niet 6 m² maar minimaal 6,6 m² aan tegels nodig.
Zet de watertoevoer af voordat je begint. Controleer bij oudere woningen ook direct de staat van de afvoerleidingen. Verouderde leidingen zijn bij een verbouwing goedkoper te vervangen dan jaren later als alles al nieuw betegeld is.
De volgorde van werkzaamheden bij zelf badkamer verbouwen
De volgorde van een badkamerverbouwing is bepalend voor het eindresultaat. Wie te vroeg begint met afwerken, loopt later tegen problemen aan. Houd de volgende volgorde aan:
- Sloop: verwijder oude tegels, sanitair en eventueel de vloer
- Ruwbouw: herstel of pas wanden en vloer aan waar nodig
- Installaties: laat een erkend installateur de elektrische en gasaansluitingen aanpassen
- Waterdichting: breng waterdichte coating aan in de natte zones
- Tegelwerk: begin altijd met de vloer, dan de wanden
- Sanitair plaatsen: wastafel, toilet, douche of bad
- Afwerking: voegen, siliconen en accessoires
Elke stap bouwt voort op de vorige. Ga nooit over naar de volgende fase als de vorige niet volledig is afgerond en gedroogd.
Slopen zonder onnodige schade
Bij het verwijderen van oude tegels gebruik je een betelhamer of een elektrische beitelhamerboor. Werk systematisch van boven naar beneden om te voorkomen dat vallende tegels al losgekomen stukken beschadigen. Draag altijd een veiligheidsbril en handschoenen, want scherven vliegen alle kanten op.
Let bij het slopen op leidingen in de muur. In oudere woningen lopen waterleiding en elektriciteitskabels soms op onverwachte plaatsen. Gebruik een leidingzoeker voordat je begint te beitelen, dit voorkomt dure en gevaarlijke vergissingen. Na de sloop controleer je of de ondergrond vlak, droog en schoon is voor je verdergaat.
Tegelwerk: de basis van een mooie badkamer
Tegelwerk is een vaardigheid die iedereen kan leren, maar waarbij voorbereiding het verschil maakt. Begin met het aanbrengen van een primer op de wand of vloer, gevolgd door een egalisatielaag waar de ondergrond dat vereist. Sla deze stap niet over, want onregelmatigheden onder de tegels worden later altijd zichtbaar.
Gebruik tegellijm die geschikt is voor natte ruimtes. In de douche en rondom het bad kies je altijd voor flexibele tegellijm, omdat deze kleine bewegingen in de constructie kan opvangen zonder te scheuren. Begin met het uitzetten van een middellijn op de vloer zodat de tegels symmetrisch liggen, ook al is de ruimte niet perfect rechthoekig.
Bij het voegen werk je van boven naar beneden en verwijder je overtollig voegsel direct. Wacht minimaal 24 uur na het tegelen voordat je gaat voegen. Gebruik in de hoeken en aansluitingen nooit voegmortel maar transparante of kleurpassende siliconenkit, omdat hoeken altijd wat bewegen en voegmortel daar op den duur scheurt.
Sanitair zelf aansluiten
Een wastafel, douche of toilet plaatsen is voor de meeste mensen goed zelf te doen. De wateraansluitingen bestaan tegenwoordig vaak uit kliksystemen of flexibele slangen die zonder solderen te monteren zijn. Controleer na elke aansluiting altijd op lekkage door het water langzaam op te zetten en de verbindingen goed te inspecteren.
Bij Interieursalon zien we vaak dat mensen de afvoer onderschatten. Een afvoer die te vlak ligt, loopt slecht leeg en veroorzaakt stankoverlast. Houd bij een douche een minimale afschot van 1 tot 2% aan richting de put. Dat lijkt weinig, maar op een afstand van 1 meter is dat al 1 tot 2 centimeter hoogteverschil.
Elektra en gas: hier stopt het zelfwerkzaamheid
In Nederland is het wettelijk verplicht om elektrische installaties in badkamers te laten uitvoeren door een gecertificeerd installateur. Dit geldt ook voor het verplaatsen van groepen of het aanleggen van vloerverwarming op het elektriciteitsnet. Gasaansluitingen voor een geiser of combiketel vallen eveneens onder deze verplichting.
Dit is geen bureaucratisch obstakel maar een veiligheidsregel die levens beschermt. Vocht en elektriciteit zijn een gevaarlijke combinatie. Een keuring achteraf door een installateur volstaat niet als het werk zelf niet door een erkend bedrijf is uitgevoerd, want dan vervalt ook de verzekeringsdekking bij schade. Vraag altijd een certificaat op na afronding van het installatiewerk.
Afwerking die het verschil maakt
De afwerking bepaalt voor een groot deel hoe professioneel het eindresultaat eruitziet. Zorg dat alle silikonekit in één vloeiende beweging wordt aangebracht en direct glad gestreken met een natte vinger of kit-afstrijker. Laat de kit volledig uitharden, meestal 24 uur, voordat de badkamer in gebruik wordt genomen.
Bij Interieursalon adviseren we om spiegelkasten en accessoires pas te monteren nadat alle natte werkzaamheden klaar zijn. Zo voorkom je dat ze beschadigen tijdens de verbouwing. Kleine details zoals een goed geplaatste handdoekhaak of een ingebouwde nis in de douche tillen het resultaat naar een hoger niveau en kosten weinig extra tijd als je ze tijdens de bouw al meeneemt.


